Gemi Admaları Sağlık Raporu
Tatilde diyaliz
muğla saç ekimi
  • Güzellik Merkezi
  • Güzellik Merkezi
  • Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
  • Mermaris Yücelen Hastanesi
  • Mermaris Yücelen Hastanesi
Online İşlemler

KISIRLIK TANI TEŞHİS ve TEDAVİSİ

Kısırlık Tanı Teşhis ve Tedavisi

İnfertilite ( kısırlık) oniki siklus ( siklus: kadında bir adetin ilk gününde sonraki adetin ilk gününe kadar geçen süre) boyunca korunmadan ve yeterli sayıda cinsel ilişkide bulunmasına karşı gebelik oluşmamasıdır. Önceden hiçbir şekilde gebelik oluşmaması durumunda primer infertilite, daha önceden en az bir kez gebelik oluşmuş ise sekonder infertilite söz konusudur.

İnfertilitenin tanımından da anlaşılacağı gibi kendinizde veya eşinizde bir kusur olduğundan şüphelenmeden önce yaklaşık bir yıl denemenizde ve bu süre sonunda doktara başvurmanızda yarar vardır. Bir yıl beklemeden başvurması gereken çiftlerde vardır: anne adayının 35 yaş ve üzerinde olması çiftlerden birinde gebeliğe engel olacağı bilinen bir durumun varlığı.

Gebelik oluşmaması durumunda en sık görülen neden %20-25 lik gebe kalma şansını yakalayamamaktır. Elbette ki deneme süresini uzattıkça gebelik şansını yakalayabilirsiniz. Gebelik oluşturmayı başaramayan bir çiftte infertilite nedenleri araştırıldığında ve de bir problem saptandığında %40 durumda problem kadında %40 erkekte %20 hem kadın hem erkektedir. Bu çiftlerin yaklaşık %10 unda ise gebelik oluşmaması için bariz bir neden bulunamaz. Bu durumda açıklanamayan infertilite tanısı konur.

İnfertilite nedenleri

1- Sperm üretimi ve spermin iletilmesi ile ilgili sorunlar

Oligospermi (sperm sayısının düşük olması) ve azospermi ( hiç sperm olmaması) doğumsal hastalara bağlı olarak görülebileceği gibi, varikosel gibi hastalıklarda, vazektomi sonrasında karın ameliyatlarında ( fıtık) durumlarında ortaya çıkabilir. Erkeğin aşırı sigara ve alkol kullanması diğer bir nedendir. Sperm üretimi normal olmasına karşın sperm dışarı boşalmasını engelleyen impotans, erken boşalma gibi durumlarda erkeğe bağlı nedenler arasında yer alır.

2- Oosit ( yumurta hücresi) üretimi ile ilgili sorunlar

Kadında en sık görülen neden döllenebilecek yumurta üretimi yani ovulasyon olmamasıdır. Bu durum polikistik over sendromu gibi kronik bir nedene bağlı olabileceği gibi kadının oosit hücreleri menapoz yada prematüre ovaryan yetmezlik nedeni ile de tükenmiş olabilir. Erkekte ömür boyu sperm üretimi devam etmesine karşın kadın dünyaya geldiği anda belli sayıda oosit ile doğar. Bu sayı tükendiğinde menapoz oluşur.

3- Oosit ve spermin karşılaşması ve birleşmesi ile ilgili sorunlar

Overden ( yumurtalıktan ) karın boşluğuna atılan oosit fallop tüpünün fimbiryaların tarafından yakalanarak tüpün içine gönderilmeli burada oosit spermlerle karşılaşmalı döllenme gerçekleştikten sonra döllenen zygot tüpteki yolculuğuna devam etmeli ve endometriumda kendine uygun bir yer bularak implante olmalıdır. Bunun içinde bu yolun tümüyle açık olmalıdır. Bu yolda engeller oluşturabilecek çok sayıda durum vardır:

Tüplerin tıkanmasının en sık görülen nedeni daha önceden geçirilen pelvik enfeksiyonlar bunun dışında endometriozis, basıya neden olan myomlar, pelvisde yapışıklıklardır. Ayrıca daha önceden geçirilen problemli kürtajlar endometrium tabakasının belli kısımlarında yapışıklığa neden olduklarında blastosist endometriumda yerleşmek için uygun bir alan bulamayabilir. Uterusun içinde yer alan septumlar uterusun şekil bozuklukları gibi durumlarda infertilite oluşumuna katkıda bulunabilirler.

Gebe kalamayan bir çifte yapılacak incelemeler

Jinekolojik muayene ve ultrason

Spermiogram: 20 milyon/ mm ve %40 motilite ( hareketlilik ) altında kalan değerler zor gebe kalmaya neden olurken tekrarlayan spermiogramlarda sayının 10 milyon hareketliliğin %20 nin altına düşmesi durumunda nadir gebelik oluşur.

Hormonal tetkik: adet düzensizliği, tüylenme, kilo problemi, göğüslerde süt gelmesi durumlarda hormon tahlillerine bakılması gerekir ( TSH ve PROLAKTİN). n belirlenmesi: bunun için midluteal faz progesteronu ( MLP) ölçümü en uygun incelemedir. Kadında ovulasyon olduğunda çatlayan follikül aktif olarak progesteron salgılayan ve korpusluteum adı verilen yapıya dönüşür. Bu yapının ömrü 14 gündür. Bu yüzden yumurtlama ile başlayan ve adet kanamasına kadar devam eden döneme luteal faz adı verilir.

Folikülometri: ovulasyonun belirlenmesinde kullanılan diğer bir yöntemdir. Overlerden birinde oluşan follikül gelişimi belli aralıklarla yapılan seri ultrasonlarda izlenir. Bir follikülün 16-20 mm çapına ulaştıktan belli bir süre sonra kaybolduğunun gözlemlenmesi ve aynı zamanda karın içerisinde serbest sıvı saptanması ovulasyon kanıtı olarak kabul edilir. Follikülometri daha çok ovulasyon indiksiyonunda follikül gelişimi takibinde kullanılır. Bunların dışında bazal vücut ısısı ölçümü ve idrarda LH saptanması da ovulasyon tespitinde kullanılan yöntemlerdir.

Gebe kalamayan bir çifte yapılacak incelemeler

HSG(histerosalpingografi): serviksden endometriuma endometriumdan da follop tüplerine follop tüplerinden karın boşluğuna uzanan yolun değerlendirilmesi için önemli bir incelemedir. Endoskopik yöntemler ( laparoskopi ve histeroskopi): HSG de tüpler tıkalı bulunduğunda veaya jinekolojik değerlendirilmede kitle, endometriozis gibi bulgular saptandığında laporaskopiye başvurulur. Laporaskopi ile over kistleri çıkartılabilir. Tubalardaki tıkanıklıklar giderilebilir ve pelvisdeki yapışıklıklar temizlenerek yumurtalıklarla fimrialar arasındaki engel kaldırılabilir. Histeroskopi ise rahim ağzından girilerek uterus içinin incelenmesi yöntemidir. Uterus içindeki septum ve yapışıklıklar giderilebilir.

Tedavi

Ovulasyon (yumurtlama) bozukluklarında ovulasyon indiksiyonu: Ovulasyon bozukluğunun en sık görülen nedeni PCO ( polikistik over sendromu) serum antrojenleri yüksek buna bağlı olarak hastada aşırı tüylenme şikayetleri mevcut, adetler düzensiz, yumurtalıklar büyümüş ve USG de çok sayıda çatlamamış follikül mevcuttur. Bu tür hastalarda ovulasyon indiksiyonu denenebilir. En sık klomifen sitrat içerikli ağızdan alının tabletler kullanılır.

İntrauterin inseminasyon ( IUI) aşılama:

IUI en sık açıklanamayan infertilite olgularında yada sperm sayısının düşük olduğu durumlarda bir ön deneme olarak uygulanmaktadır. Servikal faktör düşünüldüğünde, yani mukus yetersiz olduğunda yada kadında veya erkekte antisperm antikorları varlığı düşünüldüğünde spermler IUI yoluyla direkt olarak uterus içine verilir. Açıklanamayan infertilite durumlarında başta IUI denenebilir. Üç denemede başarı sağlanamadığında tüp bebek denemesine geçmek gerekir. Bu yöntemde ovulasyon indiksiyonu ile olgun folliküller olup çatlamaya hazır hala geldiğinde erkekten alınan sperm bazı ön işlemlerden geçirilerek ( yıkama, yüzdürme gibi ) bir enjektörde toplanır. Anne adayına oluşan follikülü çatlatmak amacıyla HCG enjeksiyonu yapıldıktan belli bir süre sonra enjektör içindeki spermler serviks kanalından endometriuoma yerleştirilen bir inseminasyon kanülü yardımıyla direkt içeri verilir. Spermlerin tüplere ulaşması ve ovulasyonla tüplere atılan oosit hücreleriyle birleşerek döllenmeye gerçekleştirilmesi beklenir.

İleri yöntemler ( ART):

Yukardaki yöntemler başarısız kaldığında erkekte kendiliğinden gebelik oluşmasını engelleyecek bir durum bulunduğunda ( sperm yokluğu) kadında kendiliğinden gebelik oluşmasını engelleyecek bir durum bulunduğunda ( her iki tüpün tıkalı olması) bu ileri yöntemlere başvurulur.

1) IVF ( tüp bebek)

2) GIFT ( gamet intra fallopiyan transver)

3) ZIFT ( zygot intra fallopiyan transver) 4) ICSI ( intra cytoplazmik sperm injeksion)

ART yöntemler hariç bahsettiğimiz bütün diğer tetkik ve tedaviler hastanemizde yapılmaktadır.

                                                                          Op. Dr. Ahmet Zülküf Erdem

                                                                             KADIN DOĞUM UZMANI

 

Bu bölümedeki doktorlarımız